Minimalizm symboliczny
Minimalizm symboliczny jest kierunkiem w malarstwie. Został założony w Rybniku na początku XXI wieku. Charakteryzuje się prostotą prac opierających się na bogatej symbolice (często znanej tylko autorowi dzieła). Prace tego stylu były często posądzane o nihilistyczne przesłanie i prymitywizm. Styl jest mało znany poza kręgami bohemy Rybnickiej.
Michał Walicki
Michał Walicki (ur. 8 sierpnia 1904 w Petersburgu, zm. 22 sierpnia 1966 w Warszawie), polski historyk sztuki, znawca malarstwa holenderskiego XVII i polskiego malarstwa gotyckiego; uczestnik ruchu oporu w czasie okupacji hitlerowskiej, po wojnie aresztowany i więziony w latach 1949–1953.
Kurator Galerii Malarstwa Obcego Muzeum Narodowego w Warszawie, profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Był autorem, współautorem i inicjatorem wielu wydawnictw poświęconych malarstwu polskiemu i obcemu.
Ojciec Andrzeja Walickiego.
Ważniejsze prace i publikacje:
- Dzieje sztuki polskiej (z J. Starzyńskim, 1934)
- Malarstwo polskie XV w. (1938)
- Malarstwo obce w zbiorach polskich (1955)
- Malarstwo polskie, Gotyk, renesans, wczesny manieryzm (z Janem Białostockim, 1961)
- Obrazy dalekie i bliskie (1963)
- Złoty widnokrąg (1965)
Tlaltecuhtli
Tlaltecuhtli (nah.“władca ziemi”) lub Tlaltecutli - bóstwo ziemi i potwór morski w mitologii Azteków. Przedstawiany był jako samica krokodyla, choć jego imię jest rodzaju męskiego lub przykucnięty stwór ze szponami u dłoni i stóp.
Według legend bogowie Quetzalcoatl i Tezcatlipoca przeistoczyli się w węże i rozdarli Tlaltecuhtli na pół, aby z dwóch części stworzyć od nowa niebo i ziemię gdy świat przestał istnieć po kolejnym kataklizmie - który według mitologii azteckiej występował cyklicznie po każdej z następujących po sobie epok świata.
Z reszty ciała Tlaltecuhtli miały powstać zasoby niezbędne człowiekowi do życia - drzewa, kwiaty i zioła powstały z jej włosów, łąki i drobniejsze kwiaty ze skóry, łańcuchy górskie i wąwozy z nosa a rzeki oraz jaskinie z jej ust. Wierzono jednak iż nocami Tlatlecuhtli domaga się ludzkiej krwi i ofiar aby zaspokoić swe pragnienie, dlatego często porównywano ją do innych bóstw kojarzonych z kultem sił przyrody, jak Coatlicue i Tonatiuh.
Tuberoza
Tuberoza (Polianthes)
rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych. Występuje głównie w Meksyku.
Łodyga wysokości 0,5-1 m, nierozgałęziona, zgrubiała u nasady. Liście równowąskie. Kwiaty dzwonkowate, białe lub różowawe, w gronach o intensywnym zapachu.
Tuberoza bulwiasta (P. tuberosa) - w Polsce rzadka, częsta w płd. Francji, tam hodowana na kwiat cięty. Posiada brunatną bulwę podziemną o żółtawym miąższu. Wysokość do 1 m. Liście u nasady czerwonawe. Białe kwiaty. Jest używana w przemyśle perfumeryjnym jako źródło olejku eterycznego.
Kwiat języczkowy
Kwiat języczkowy (łac. ligulatus, ang. ligular, ligulate) – kwiat grzbiecisty, posiadający jednostronnie wyciągniętą, taśmowatą koronę. Kwiaty języczkowe występują np. w rodzinie astrowatych, wchodząc w skład kwiatostanu zwanego koszyczkiem. Koszyczek ten może składać się z samych kwiatów języczkowych, jak np. u mniszka, lub z samych kwiatów rurkowych . Najczęściej jednak w środku koszyczka znajdują się kwiaty rurkowe, zaś kwiaty języczkowe znajdują się na brzegu koszyczka. Często kwiaty te są większe od kwiatów rurkowych wewnątrz koszyczka i barwniejsze, pełniąc rolę powabni. Często też są płone.
Schemat przedstawiający budowę kwiatu języczkowego w rodzinie astrowatych:
- A - zalążnia
- B - puch kielichowy
- C - pręciki zrosłe w rurkę
- D - płatki korony przekształcone w języczek
- E - słupek
Sierpik
Sierpik (łac., ang. drepanium) – rodzaj kwiatostanu, z grupy wierzchotek jednoramiennych. Wszystkie kwiaty wyrastają na szypułkach po jednej tylko stronie głównego pędu. Gdy patrzymy na kwiatostan z góry widać, że ułożone one są w jednej linii.
W sierpiku kwiat wyrasta na szczycie pędu kończąc jego wzrost. Gdy główny pęd zakończy wzrost, zaczynają się rozwijać pędy boczne, każdy z kwiatem na szczycie. Kwiaty w sierpiku kwitną poczynając od środka, na zewnątrz. Ten typ kwiatostanu występuje np. u żywokostu, niezapominajki. Bardzo podobny do siepika jest skrętek, który różni się tylko tym, że widziany z góry ma kwiaty ułożone nie w linii prostej, lecz zygzakowato.
Kolba (botanika)
Kolba (łac. spadix, ang. spadix) – rodzaj kwiatostanu roślin, zwany z rosyjskiego kaczanem. W botanice określeniem tym nazywa się kłos o silnie zgrubiałej osadce. Często w kolbie kwiaty ułożone są bardzo gęsto i ściśle obok siebie. Kolba występuje m. in. u niektórych roślin z rodziny arekowatych, obrazkowatych, wiechlinowatych. W kolbę zebrane są np. kwiaty żeńskie i ziarniaki kukurydzy.
Hydrogamia
Hydrogamia, wodopylność – zapylenie kwiatów za pomocą wody. Występuje u niektórych roślin związanych ze środowiskiem wodnym, których kwiaty wykształcają się pod wodą, jak np. u zamętnicy (Zannichellia), |rogatka (Ceratophyllum), jezierzy (Najas), zostery (Zostera) i in. Może być podwodne, lub nawodne.
W kwiatach przystosowanych do zapylenia podwodnego (np. u rogatka), pylniki mają uproszczoną budowę, a ich pyłek jest cięższy od wody. Kwiaty są szeroko rozchylone, a znamię słupka jest lejkowate, by łatwiej wychwycić pyłek. W kwiatach zapylanych nad wodą kwiaty żeńskie znajdują się na powierzchni wody. Ziarna pyłku są zwykle pozbawione warstwy chroniącej je od wyschnięcia, mają wydłużony kształt, a często zaraz po opuszczeniu pylników wytwarzają łagiewkę pyłkową. Dzięki temu mogą być łatwo unoszone przez wodę. U nurzańca (Vallisneria), który jest rośliną podwodną, kwiaty męskie natomiast odrywają się w całości od rośliny i unoszone przez wodę docierają do kwiatów żeńskich. Posiadają pęcherzyk powietrza, który unosi je na powierzchni wody. Kwiaty żeńskie po zapyleniu są wciągane do wody przez skręcającą się spiralnie łodyżkę.
Skalnicowce
Skalnicowce (Saxifragales Dumort., Anal. Fam. Pl.: 35. 1829) - rząd przeważnie roślin zielnych należący do klasy Rosopsida.
- Kwiaty
- Kwiaty promieniste, z dobrze wykształconym kielichem i koroną. Płatków korony, działek kielicha i pręcików jest 5, słupek jest 1.
Rodziny:
- agrestowate (Grossulariaceae)
- skalnicowate (Saxifragaceae)
- gruboszowate (Crassulaceae)
Jednopienność
Jednopienność - u roślin jest to występowanie męskich i żeńskich narządów rozrodczych (gametangii), czyli obydwu rodzajów kwiatów jednopłciowych, u tego samego osobnika. Jednopienność występuje np. u niektórych mszaków i u wielu roślin naczyniowych. Jednopienne mogą być zarówno rośliny nagonasienne (np. sosna), jak i okrytonasienne (np. brzoza).
U jednopiennych mszaków organy płciowe męskie, czyli plemnie i organy płciowe żeńskie czyli rodnie występują na tym samym osobniku. U roślin jednopiennych na jednym osobniku występują kwiaty męskie i kwiaty żeńskie. Jednopiennymi roślinami są np. kukurydza, leszczyna, sosna, brzoza, olsza. Przeciwieństwem jednopienności jest dwupienność.
Zarówno jednopienność, jak i dwupienność jest jedną ze strategii roślin mającą na celu uniknięcie niekorzystnego dla większości roślin samozapylenia.
